Transfer technologii – gdzie jesteśmy?

Jak regulacje prawne wpływają na relacje nauki i biznesu? Co motywuje naukowców do komercjalizacji badań? Jakie są bariery transferu technologii po stronie naukowców, a jakie po stronie biznesu? Jakie rodzaje transferu technologii możemy wyróżnić? Jakie rodzaje transferu technologii są najpopularniejsze? Na te pytania odpowiada opublikowany właśnie raport Fundacji Inventity

Fundacja Inventity zrealizowała badanie diagnozujące problemy współpracy między sektorem nauki i biznesu. Wzięło w nim udział 28 przedstawicieli Centrów Transferu Technologii działających przy polskich uczelniach. Obejmowało ono kilka etapów. Najpierw przeanalizowano badania ewaluacyjne i raporty zrealizowane w latach 2010–2016 pod kątem zdiagnozowanych barier oraz problemów występujących w relacjach pomiędzy sektorem nauki i biznesu. Następnie przeprowadzono badania fokusowe. W ramach takich spotkań dyskutowano nad oceną zdiagnozowanych obszarów i trafnością zaproponowanych rozwiązań.

Gratyfikacja finansowa największym motywatorem naukowców

Z badania wynika, że w ostatnich latach coraz więcej naukowców decyduje się na współpracę z przedsiębiorstwami. Najwięcej projektów naukowo-biznesowych jest realizowanych w zakresie prac badawczo-rozwojowych. To, co najbardziej motywuje naukowców do współpracy z biznesem, to gratyfikacja finansowa oraz możliwość komercyjnego wykorzystania wyników badań, dzięki czemu mogą one zostać wypromowane w znacznie szerszym kręgu.

Słabe bodźce regulacyjne największą barierą wzrostu

Zdaniem pracowników centrów transferu technologii naukowcy są coraz bardziej zainteresowani nawiązywaniem współpracy z biznesem. Wynika to między innymi z obecnych przepisów prawnych dotyczących relacji środowiska naukowego i biznesu, jak i jakie w tym zakresie zaszły w ostatnich latach. Komercjalizacja badań stała się bardziej przystępnym procesem. Wpływa to na coraz większe zainteresowanie naukowców realizacją zleconych badań czy zakładania spółek.

W opinii osób odpowiedzialnych na uczelniach za transfer wiedzy do gospodarki, największe bariery wzrostu we współpracy z biznesem z punktu widzenia naukowców to: słabe bodźce regulacyjne, słabe umiejętności menadżerskie, a także mało atrakcyjne oferty współpracy z biznesem, brak umiejętności i wiedzy na temat komercjalizacji. Brak czasu, biurokracja, brak wiary w sukces komercjalizacji, brak motywacji finansowej i wsparcia organizacyjnego czy regulacje podatkowe również nie zachęcają pracowników naukowych do tego, by nawiązać współpracę z biznesem. Co więcej, jak zwracają uwagę autorzy raportu, istniejący system bodźców stymuluje w większym stopniu uczelnie niż naukowców.

Z perspektywy badanych, największymi barierami dla przedsiębiorców, które utrudniają transfer technologii, są słabość finansowa przedsiębiorstw, brak zainteresowania i wiedzy o badaniach naukowych, a także regulacje podatkowe.

Badania B+R najskuteczniejszym transferem technologii

W ramach przeprowadzonego projektu przeanalizowano także możliwe formy komercjalizacji nauki. Według pracowników centrów transferu technologii najskuteczniejszymi rodzajami transferu technologii są: zlecone badania B+R, ochrona IP, ekspertyzy a także wspólne projekty B+R oraz licencje. Najmniej sprawdza się transfer poprzez know-how i spin-off.

Efektywny proces transferu technologii – droga dojścia

Relacje naukowo-biznesowe stają się coraz łatwiejsze dla obydwu stron, a znajomość barier pozwala na sprawniejsze ich pokonywanie. Zdaniem ekspertów Fundacji Inventity kluczowe obszary, na których powinniśmy się teraz skupić to: unikalność prowadzonych badań naukowych, wzmożenie popytu na badania ze strony przedsiębiorstw, wzrost umiędzynarodowienia i skuteczne bodźce motywacyjne dla naukowców.

– Potrzebujemy stabilnych regulacji, podniesienia gotowości wdrożeniowej, czynników motywujących naukowców do współpracy z biznesem – komentuje Wojciech Szapiel, prezes Fundacji Inventity, która zajmuje się brokeringiem innowacji. – Powinniśmy położyć nacisk na budowę silnych zespołów badawczych, silnych ośrodków transferu technologii, a co za tym idzie – innowacyjnych spin-offów. Aby to osiągnąć należy wzmocnić kompetencje zarządcze i rynkowe pracowników uczelni, uczyć studentów i naukowców przedsiębiorczości. Tak, aby rozwijając ich świadomość i wiedzę na temat komercjalizacji i ekosystemu transferu technologii, mogli samodzielnie poszukiwać najbardziej efektywnych sposobów zarabiania na efektach prowadzonej pracy naukowej – dodaje Wojciech Szapiel, który w swojej dotychczasowej karierze zrealizował kilkadziesiąt projektów z zakresu brokeringu wiedzy dla naukowców, wyposażając ich w wiedzę i narzędzia, które przygotują̨ ich do wejścia w wybrany proces inwestycyjny.

Tekst prezentuje projekt, który promujemy w ramach działań PR dla innowacji i prac B+R.